Czas leci naprawdę szybko i zanim się obejrzymy, postępowanie gospodarcze wróci na dobre. Ci, którzy nie przygotują się na zmiany, mogą się niemile zaskoczyć. Niestety, świadomość zmian w prawie zwykle “budzi się” u przedsiębiorców dopiero wtedy, gdy te zmiany już wejdą w życie. A wówczas trzeba wszystko nadganiać, przez co traci się naprawdę dużo czasu. Dlatego dobrze wyrobić w sobie nawyk śledzenia najnowszych przepisów – tak, aby nie dać się im zaskoczyć.

Dla tych, którzy lubią przygotować się na zmiany, spieszę donieść, że ukazała się nowa wersja projektu ustawy o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego – ma ona znaczenie nie tylko ze względu na powrót postępowania gospodarczego, ale szykuje ona generalnie małą rewolucję w postępowaniu sądowym (chociażby w postaci planu rozprawy lub posiedzenia przygotowawczego). Z nową wersją projektu można zapoznać się TUTAJ.

W porównaniu do pierwszej wersji projektu można zauważyć, że ustawodawca zrezygnował z wprowadzania niektórych przepisów. Wprowadzono również zmiany mające wpływ na inne uregulowania uprawnień stron procesowych.

W ramach postępowania gospodarczego zmieniło się w zasadzie niewiele, bo jeden przepis. Z tym, że jest on dla tego postępowania kluczowy – określa bowiem jaki krąg podmiotów może wyłączyć się spod postępowania gospodarczego. I dlatego właśnie, że przepis ten jest ważny, omówię go w osobnym wpisie.

Nowa wersja projektu ustawy przywracającej postepowanie gospodarcze

Odpowiedź na pozew w nowym KPC

Wojciech JelińskiKomentarze (1)

Ostatnio natknąłem się na artykuł dotyczący projektu ustawy wprowadzającej postępowanie gospodarcze. Tytuł artykułu był bardzo dramatyczny: “Nowy k.p.c. bez odpowiedzi na pozew i dalszych pism przygotowawczych“. Na pierwszy rzut oka – szok! Najpierw pomyślałem, że może chodzi o jakiś inny projekt ustawy. Jednak autor wyraźnie opisywał ten sam projekt, który omawiam na niniejszym blogu. Jak się okazało – po lekturze tytuł artykułu okazał się tak samo szokujący, jak nieprawdziwy. Na wstępie od razu uspokajam – odpowiedź na pozew, jak i dalsze pisma przygotowawcze w nowym k.p.c. będą.

Nie chodzi bowiem wcale o to, że ustawodawca całkowicie usunie z KPC przepisy dotyczące odpowiedzi na pozew i dalszych pism procesowych (co zdaje się sugerować tytuł artykułu). Przepisy te zostaną jedynie zmodyfikowane i umieszczone w innym miejscu kodeksu niż dotychczas.

Przyjrzyjmy się zatem regulacjom dotyczącym odpowiedzi na pozew. Obecnie przepisy określające prawo strony do jej wniesienia to art. 207 § 1 i 2 KPC:

Art. 207. § 1. Pozwany może przed pierwszym posiedzeniem wyznaczonym na rozprawę wnieść odpowiedź na pozew.
§ 2. Przewodniczący może zarządzić wniesienie odpowiedzi na pozew w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż dwa tygodnie

Jak widzimy odpowiedź na pozew może być wniesiona przez pozwanego  przed pierwszym posiedzeniem w sprawie. Sąd nie musi więc wyznaczać terminu pozwanemu na udzielenie odpowiedzi. Czyli nawet gdyby pozwany wniósł odpowiedź na pozew do Sądu dzień przed pierwszą rozprawą (co praktycznie uniemożliwia odpowiednie przygotowanie się drugiej strony na rozprawę), to tak wniesiona odpowiedź jest skuteczna.

A jak ma być w nowym KPC? Kwestię tę będzie regulować art. 205¹ § 1 KPC:

Art. 205¹. § 1. Przewodniczący zarządza doręczenie pozwu pozwanemu i wzywa go do złożenia odpowiedzi na pozew, w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż dwa tygodnie. O zarządzeniu doręczenia pozwu zawiadamia się powoda.

Tak naprawdę jedyne co się zmieni to obowiązek Sądu do wezwania pozwanego do złożenia odpowiedzi na pozew w wyznaczonym terminie. Obecnie takie wezwanie i wyznaczenie terminu zależy tylko od decyzji Sądu.

A jak wygląda sprawa z dalszymi pismami przygotowawczymi? Dzisiaj procedurę ich składania przed Sądem reguluje art. 207 § 3 KPC:

§ 3. Przewodniczący może także przed pierwszym posiedzeniem wyznaczonym na rozprawę zobowiązać strony do złożenia dalszych pism przygotowawczych, oznaczając porządek składania pism, termin, w którym należy je złożyć, i okoliczności, które mają być wyjaśnione. W toku sprawy złożenie pism przygotowawczych następuje tylko wtedy, gdy sąd tak postanowi, chyba że pismo obejmuje wyłącznie wniosek o przeprowadzenie dowodu. Sąd może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym.

Warto zwrócić uwagę szczególnie na drugie zdanie powyższego paragrafu – składanie pism przygotowawczych w toku sprawy następuje tylko wtedy gdy sąd tak postanowi. Już ten zapis ma na celu ograniczenie tzw. “przerzucania się” pismami procesowymi przez strony.

W nowym KPC kwestia składania pism procesowych będzie uregulowana w art. 205³ § 1:

Art. 205³. § 1. W uzasadnionych przypadkach, w szczególności w sprawach zawiłych lub obrachunkowych, przewodniczący może zarządzić wymianę przez strony pism przygotowawczych, oznaczając porządek składania pism, terminy, w których pisma należy złożyć i okoliczności, które mają być wyjaśnione

Przesłanką złożenia dalszych pism procesowych będzie więc dokonanie oceny przez sąd, czy złożenie takich pism jest w danym przypadku uzasadnione. Wydaje się więc, że możliwość składania pism procesowych będzie bardziej ograniczona niż w obecnym KPC, ale na pewno nie zostanie całkowicie wyłączona.

Tak naprawdę treść wspomnianego na wstępie artykułu jest o czymś zupełnie innym niż sugeruje to jego tytuł – chodzi bowiem o zmiany w kwestii powoływania przez strony nowych faktów i dowodów w toku procesu. Dwa główne artykuły regulujące kwestię możliwości powoływania przez stronę nowych faktów i dowodów oraz uznawania ich za spóźnione – art. 207 § 6 i art. 217 KPC – również zostaną zmodyfikowane.

I to te zmiany są głównym tematem tego artykułu, a nie te dotyczące składania pism procesowych. Zgodzę się, że zmiany te są również ważne i ciekawe. Wszystko byłoby więc w porządku, gdyby nie “apokaliptyczny” tytuł artykułu. Stąd moje pytanie – po co straszyć ludzi, skoro można po prostu napisać “Powoływanie twierdzeń i dowodów w nowym KPC“? 🙂

Odpowiedź na pozew w nowym KPC

Zwalczanie zatorów płatniczych

Wojciech JelińskiKomentarze (0)

Jakiś czas temu pisałem o “Zielonej Księdze” opublikowanej przez Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii. Tak się składa, że po opublikowaniu tego wpisu otrzymałem propozycję napisania artykułu na ten temat do Biuletynu Euro Info. Biuletyn ten to magazyn dla małych i średnich przedsiębiorstw poruszający tematykę związaną z różnymi aspektami prowadzenia działalności gospodarczej, na które wpływ mają regulacje Unii Europejskiej.

Mój artykuł o propozycjach Ministerstwa dotyczących zwalczania zatorów płatniczych w Polsce ukazał się w najnowszym numerze Biuletynu, który jest dostępny całkowicie za darmo TUTAJ. Zainteresowanych zapraszam do zapoznania się z artykułem (artykuł rozpoczyna się na str. 20).

Miłej lektury!

Zwalczanie zatorów płatniczych

Doręczenia elektroniczne w 2019 roku

Wojciech Jeliński2 komentarze

Bardzo sobie chwalę takie rozwiązanie jakim jest Portal Informacyjny Sądów Apelacyjnych. Tutaj znajduje się cała historia procesu – protokoły z rozpraw oraz korespondencja kierowana do stron. Tutaj również znajdują się informację o najbliższej rozprawie. To z tego Portalu najszybciej dowiadujemy się o nagłej zmianie terminu rozprawy. Niewątpliwie jest to bardzo wygodne narzędzie w pracy pełnomocników. Więcej o działaniu tego Portalu możesz przeczytać TUTAJ.

Z uwagi na coraz to bardziej powszechniejsze korzystanie z Portalu przez zawodowych pełnomocników, ustawodawca w projekcie ustawy przywracającej postępowanie gospodarcze z początku planował wprowadzić doręczenia elektroniczne dokonywane właśnie za pomocą tego Portalu. Planowany przepis miał wyglądać tak:

Art. . 1312. § 1. Zapoznanie się z pismem sądowym przez użytkownika Portalu Informacyjnego, o którym mowa w art. 175h ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2062, z późn. zm.) jest równoznaczne z jego doręczeniem. Doręczenie następuje w dniu odczytania pisma.

Na skutek uwag zgłoszonych w toku konsultacji projektu ustawy, ostatecznie przepis ten nie zostanie wprowadzony w tej ustawie. Co nie znaczy, że pomysł doręczeń elektronicznych upadł całkowicie. Wprost przeciwnie – Ministerstwo Cyfryzacji obecnie pracuje na projektem e-Doręczeń. Co ważne – projekt ten ma na celu umożliwienie dokonywanie doręczeń elektronicznych nie tylko przez sądy, ale przez wszystkie podmioty sektora publicznego.

Wdrożenie systemu obsługującego doręczenia elektroniczne planowane jest pod koniec 2019 r. Jeszcze nie wiadomo czy w przypadku postępowań sądowych korzystanie z doręczeń elektronicznych będzie dla użytkowników Portalu Informacyjnego obowiązkowe czy dobrowolne. Jak to ze zmianami bywa – czas pokaże.

Doręczenia elektroniczne w 2019 roku

Oznaczenie stron w pozwie

Wojciech JelińskiKomentarze (0)

Oznaczenie stron procesu to podstawa zarówno pozwu, jak i całego dalszego postępowania. Warto więc wiedzieć jak zrobić to prawidłowo. Jako, że człowiek najlepiej uczy się na błędach, poniżej przedstawiam najczęstsze błędy popełnianie przy oznaczaniu stron procesowych i wyjaśniam jak powinno się to robić prawidłowo.

Mylenie stron procesowych

“Powód” i “pozwany” – to podstawowe pojęcia związane z oznaczeniem stron procesu. Pojęcia, które są zaskakująco często ze sobą mylone (chociaż nie tak często jak kierunki prawo-lewo 🙂 ). Wyjaśnijmy więc raz na zawsze – “powód” to osoba, która składa pozew w sądzie. To ktoś, kto domaga się czegoś od drugiej strony. Taka osoba mogłaby o sobie powiedzieć: “piszę pozew, bo mam powód“.

“Pozwany” zaś to osoba, przeciwko której wytoczono powództwo. To ktoś, wobec kogo skierowano określone żądanie. Taka osoba mogłaby powiedzieć: “piszę odpowiedź na pozew, bo zostałem pozwany“.

Jeżeli więc kiedyś zaczniesz się zastanawiać kim jesteś – powodem czy pozwanym, wypróbuj tę metodę – sprawdź które zdanie pasuje do Twojej sytuacji: “piszę pismo, bo mam powód”, czy “piszę, bo zostałem pozwany” (co do mylenia kierunków niestety nie mam rady).

Oznaczenie przedsiębiorcy – osoby fizycznej

Najpopularniejszym błędem jest złe oznaczenie osoby fizycznej, która prowadzi działalność gospodarczą. Jako stronę często wskazuje się bowiem nazwę przedsiębiorcy. np. “Przedsiębiorstwo Budowlane ABC Jan Nowak”. A to oczywiście błąd. Podmiotem nie jest bowiem “przedsiębiorstwo”, a osoba fizyczna, która prowadzi działalność gospodarczą.

Błąd ten wynika pewnie z tego, że potoczne znaczenia słowa “firma” różni się od jego prawnego znaczenia. Powszechne jest myślenie, że podmiotem w stosunkach prawnych jest jakaś firma – często nazwa przedsiębiorcy oprócz jego imienia i nazwiska zawiera bowiem takie określenia jak “przedsiębiorstwo”, czy “zakład”. Tak naprawdę właściwym podmiotem jest osoba fizyczna, która prowadzi daną działalność.

A firmą, zgodnie z art. 434  oraz art. 435 K.c. jest imię i nazwisko osoby fizycznej.

Zapamiętaj więc – firma nie jest stroną procesu. Taką stroną jest osoba fizyczna. Prawidłowym oznaczeniem strony jest więc podanie imienia i nazwiska danej osoby. Dla zaznaczenia, że osoba ta jest przedsiębiorcą można oczywiście dodać, że prowadzi ona działalność gospodarczą pod firmą X, np.:

Pozwany: Jan Nowak
prowadzący działalność gospodarczą pod firmą “Przedsiębiorstwo Budowlane ABC Jan Nowak”

Co z tą spółką cywilną?

No i ta nieszczęsna spółka cywilna. Taki to dziwny twór, że niby spółka (co sugeruje że jest to jakiś podmiot), ale w żadnym wypadku nie ma podmiotowości prawnej. Z tego wynika, że nie może być stroną procesu.

Czym zatem jest spółka cywilna? Jest to umowa zawarta pomiędzy osobami (wspólnikami) w celu osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego. Istotę spółki cywilnej (umowy spółki) reguluje art. 860 KC:

Art. 860. § 1. Przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów.

Jeżeli więc składasz pozew przeciwko spółce cywilnej, to tak naprawdę kierujesz go przeciwko jej wspólnikom. To oni – podobnie jak w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą – są stronami sporu. Aby wskazać sądowi, że pozywasz wspólników w związku z zobowiązaniem zaciągniętym przez nich w ramach spółki cywilnej, dodaj informację o prowadzonej przez nich działalności:

Pozwani: 1. Jan Nowak
2. Jerzy Kowalski
prowadzący działalność gospodarczą jako wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą “Przedsiębiorstwo Budowlane ABC Jan Nowak, Jerzy Kowalski spółka cywilna”

Dodatkowe wymogi formalne

Pozew, jako pierwsze pismo procesowe, musi – oprócz tych podstawowych – spełniać również kilka dodatkowych wymogów formalnych, aby można było jak najdokładniej zidentyfikować strony procesu. Wymogi te określa art. 126 § 2 K.p.c. i są to:

1) Oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron – w pozwie należy więc podać dokładny adres zarówno powoda, jak i pozwanego. Pamiętaj, że to powód jest odpowiedzialny za podanie prawidłowego adresu strony pozwanej. W przypadku gdy dana strona jest przedsiębiorcą wpisanym do CEiDG, to kwestia adresu została ostatnio uproszczona – 30 kwietnia 2018 r., wraz z wejściem w życie Konstytucji biznesu dodano możliwość wskazania adresu do korespondencji wskazanego w CEiDG. Podanie takiego adresu spełnia wymóg formalny oznaczenia adresu strony.

2) Oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron – konieczne tylko w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.

3) Numer PESEL lub NIP powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku

4) Numer w KRS, a w przypadku jego braku – numer w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub NIP powoda niebędącego osobą fizyczną, który nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania

Co warte podkreślenia – powód ma obowiązek podać tylko swój właściwy numer identyfikacyjny. Nie ma wymogu formalnego podawania numeru identyfikacyjnego pozwanego. Jednak warto taki numer podać. Na pewno znacznie przyspieszy to całą procedurę. Podobnie jak prawidłowe oznaczenie stron procesowych.

Jestem ciekawy, czy Ty sam spotkałeś się kiedyś z jeszcze innymi błędami przy oznaczaniu stron procesowych? Jeśli tak – daj znać w komentarzach  🙂

PS. W temacie błędów i pomyłek – na początku myślałem, że to kościół, ale poniższe zdjęcie przedstawia… Szkołę Podstawową w Golubiu-Dobrzyniu (chociaż kiedyś faktycznie to był kościół).

Oznaczenie stron w pozwie